การทำงานของระบบประสาท(จำแนกตามโครงสร้าง)









 

 



 

1 .ระบบประสาทส่วนกลาง ( สมองและไขสันหลัง )

ควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อลาย เป็นการทำงานตามคำสั่งของเซรีบรัม การทำงานของกล้าเนื้อลายบางครั้งอาจทำงานภายนอกอำนาจจิตใจ เรียกว่า
รีเฟลกซ์แอกชั่น ( Reflex Action )

รีเฟลกซ์แอกชั่น คือ ปฏิกิริยาโต้ตอบอย่างกะทันหัน เพื่อหลีกเลี่ยงอันตราย โดยไขสันหลังเป็นผู้สั่งงาน


รีเฟลกซ์อาร์ก หมายถึง วงจรการทำงานของระบบประสาท ที่สามารถทำหน้าที่ในตัวเองได้อย่างสมบูรณ์ ประกอบด้วยหน่วยย่อยๆ 5 หน่วย ได้แก่

1. หน่วยรับความรู้สึก ( Receptor )

2. เซลล์ประสาทรับความรู้สึก ( Sensory neuron )

3. เซลล์ประสาทประสานงาน ( Association neuron )

4. เซลล์ประสาทนำคำสั่ง ( Motor neuron )

5. หน่วยปฏิบัติงาน ( Effector )

 

2.ระบบประสาทรอบนอก

- เส้นประสาทสมอง ( Cranial nerve ) อาจทำหน้าที่รับความรู้สึก นำคำสั่ง
หรือเป็นแบบผสม

เส้นประสาทสมองมี 12 คู่ ดังนี้

คู่ที่

ชื่อของเส้นประสาท

หน้าที่

1

ออลแฟกทอรี
Olfactory nerve

เส้นประสาทรับความรู้สึกเกี่ยวกับการดมกลิ่น
จากจมูกไปเซรีบรัม

2

ออปติก
Optic nerve

เส้นประสาทรับความรู้สึกจากตาส่งกระแส
ประสาทเข้าสมอง

3

โอคิวโลมอเตอร์
Oculomotor nerve

เส้นประสาทสั่งการ จากสมองไปยังกล้ามเนื้อลูกตา ทำให้เคลื่อนไหวลูกตา หรี่ตา เบิ่งตา

4

ทรอเคลียร์
Trochlear nerve

เส้นประสาทสั่งการ จากสมองไปยังกล้ามเนื้อลูกตา
แต่คนละมัดเพื่อบังคับลูกตาให้มองลงและเคลื่อนที่ตาดำ
ไปทางหางตา

5

ไตรเจมินัล
Trigeminal nerve

เส้นประสาทผสม นำคำสั่งจากสมองไปยังใบหน้าและฟัน และรับความรู้สึกจากบริเวณนั้นกลับสมอง

6

แอบดูเซนส์
Abducens nerve

เส้นประสาทสั่งการ จากสมองไปกล้ามเนื้อลูกตา ในการปรับโฟกัส

7

เฟเชียล
Facial nerve

เส้นประสาทผสม ทำหน้าที่รับความรู้สึกและสั่งการจากสมองไปยัง
กล้ามเนื้อใบหน้า ในการแสดงออก การพูด การกิน

8

ออดิตอรี
Auditory nerve

เส้นประสาทรับความรู้สึกจากหู เกี่ยวกับการได้ยิน การทรงตัว

9

กลอสโซฟาริงเจียล Glossopharyngeal nerve

เส้นประสาทผสม รับความรู้สึกจากคอหอย ตุ้มรับรส และสั่งการไปยังคอหอย ต่อมน้ำลาย

10

วากัส
Vagus nerve

เส้นประสาทผสม เป็นเส้นประสาทที่ยาวที่สุด
อยู่ภายในช่องอก ช่องท้อง รวมทั้งบริเวณหัว และลำตัว

11

สไปนัลแอสเซสซอรี Spinal accessory nerve

เส้นประสาทสั่งการ ไปยังกล้ามเนื้อบริเวณไหล่
สะบัก ลำคอ

12

ไฮโปกลอสซัล
Hypoglossal nerve

เส้นประสาทสั่งการ ไปยังกล้ามเนื้อลิ้น ทำให้ลิ้น
เคลื่อนไหว และสามารถกลืนอาหารได้

- เส้นประสาทไขสันหลัง ( Spinal nerve ) เป็นแบบผสมทั้งหมด คือ ทั้งรับความรู้สึก และนำคำสั่ง ในคนมี 31 คู่ ดังนี้

1) บริเวณคอ Cervical nerve C1 -C8

2) บริเวณอก Thoracic nerve T1 -T12

3) บริเวณเอว Lumbar nerve L1 -L5

4) บริเวณกระเบนเหน็บ Sacral nerve S1 -S5

5) บริเวณก้นกบ Coccygeal nerve 1 คู่